Thuisonderwijs: Blokkades en voordelen voor autistische leerlingen

Door Ineke Westbroek
, 23 april 2020

Leestijd: 4 minuten
 

De Corona-crisis zet een streep door de vertrouwde schoolstructuur. Vooral voor scholieren met autisme is dat extra ingrijpend. Sommigen bloeien op doordat zij thuis in alle rust kunnen werken. Anderen raken door alle verwarring juist volledig geblokkeerd.

‘Het idee dat leerlingen met autisme per definitie geen onderwijs op afstand kunnen volgen, klopt niet.’ Irene Schaap (schoolleider aan het Schreuder College locatie Taborstraat) merkt dat juist de autistische leerlingen thuisonderwijs het beste oppakken: ‘Thuis concentreren zij zich beter. Geen klasgenoten die aandacht opeisen.’

Blokkades

Toch lopen autistische leerlingen ook weleens vast bij deze onderwijsvorm. ‘Je bent mijn juf niet!’, zei een leerling uit de onderbouw toen hij zijn leerkracht op zijn beeldscherm zag. Met haar haar los herkende hij zijn leerkracht niet, en daarom klapte hij abrupt de laptop dicht. Er zijn ook leerlingen die door een ouder constant aangespoord moeten worden om schoolwerk te doen. Of die online geen vragen durven te stellen.

‘Blokkades doorbreek je met kleine stapjes’, ervaart Nicodem (docent aan praktijkschool Schreuder College locatie De Villeneuvestraat): ‘Geduld bewaren, complimentjes geven, moeilijk gedrag negeren, de lat minder hoog leggen.’ Dit werkt voor veel leerlingen, merkt hij.  Bij een faalangstige jongen met paniekaanvallen ligt dit ingewikkelder: ‘Hij komt naar school om daar uitleg te krijgen. Op de vereiste afstand, uiteraard.’  

Frustratie

‘Ik wil het niet, dus doe ik het niet.’ Met die houding wordt Anouk Pieters (brugklasmentor tl-havo aan Het Passer College) soms geconfronteerd. ‘Afstandsonderwijs ontmoedigt kinderen die ergens tegenaanlopen en online geen uitleg durven vragen.’ Als Pieters dit merkt, overlegt zij telefonisch met kind en ouders om de vraag helder te krijgen.

‘Bij stress en frustratie: stop met de opdracht en probeer het later opnieuw, op een afgesproken tijdstip’, adviseert Charlotte Grootenboer (afdelingsleider van so De Piloot): ‘Een vastgesteld tijdstip is belangrijk. Dat biedt structuur. Wat ook helpt: leerlingen tijdens het dagprogramma laten aanvinken wat wel of niet lukt.’  

Ui als gesprekstechniek

Een vast dagrooster, maatwerk, duidelijke leerdoelen koppelen aan opdrachten, een vertrouwde sfeer, intensief contact met ouders. Deze pijlers van het onderwijs aan leerlingen met autisme moeten bij afstandonderwijs nog nadrukkelijker worden bewaakt.

Schaap: ‘Leerlingen blokkeren door te veel thuisopdrachten. Dan kijken we naar het leerdoel, dat wordt bij elke opdracht genoemd. Misschien kunnen ze onderdelen overslaan, omdat het doel al bereikt is. Soms is het iets kleins: wat betekent A in dit wiskundevraagstuk?’ In gecompliceerde situaties hanteert Schaap een gesprekstechniek waarbij stapsgewijs naar de oorzaak van de blokkade wordt gezocht: ‘In welke situatie liep je vast, wat dacht je toen, waar was je precies? Soms ligt de oorzaak in iets kleins: wat bekent A in dit wiskundevraagstuk? Doorvragen naar het detail, totdat de ui is gepeld en de oorzaak tevoorschijn komt.’

Tien keer zo snel huiswerk maken

Ondanks alles merkt Sjoerd Nicodem dat autistische leerlingen in de rust van thuis toch vaak ook beter presteren dan in de klas: ‘Ze doen hun opdrachten tien keer zo snel als normaal. Rekenopdrachten doen ze in vijfenveertig minuten, op school doen ze er soms dagen over. Faalangstige leerlingen bloeien op. Een jongen die op school zijn mond niet open doet, praat tijdens videogesprekken meer dan in een jaar. De samenwerking tussen school en ouders is intensiever. Je merkt nu wie grip heeft op de kinderen en wie waar extra ondersteuning nodig heeft.’ Kortom: online onderwijs op afstand kent volgens Nicodem gelukkig ook voordelen voor deze leerlingen.

 


5 Tips: Blokkades voorkomen

  • Geef ouders handvatten om thuis dezelfde strakke structuur in de dagplanning te kunnen bieden als op school.
  • Spreek bij online-lessen regels van tevoren duidelijk af.
  • Open met een digitaal kringgesprek om te peilen hoe iedereen zich voelt.
  • Bied voor leerlingen met een korte spanningsboog voldoende afwisseling in de duur en aard van opdrachten.
  • Onderhoud met ouders wekelijks telefonisch contact. Zijn ouders onbereikbaar? Probeer dan langs te gaan.

Een reactie plaatsen