Column Willem - Foutje? Bedankt!

Door Willem Sonneveld
, 10 oktober 2019

Leestijd: 4 minuten
 

Ik sta inmiddels negen jaar voor de klas en met terugwerkende kracht kan ik wel zeggen dat de eerste zes jaar nergens op sloegen. De sfeer was goed en ik werd als mens ook best gepruimd. Ik legde echter veel te lang én teveel uit en verschafte daarna vooral werk.

Al dat huiswerk keek ik vervolgens niet na. Ik startte de volgende les liever vrolijk met een verse en schitterende PowerPoint.  

En de leerling? De leerling had te weinig kennis omdat hij weinig opstak van de klassikale uitleg. Als hij vragen moest beantwoorden in zijn werkboek dan zocht hij het antwoord snel op in de tekst die hij verder geen aandacht gaf. Als het even kan, loop je er als leerling de kantjes vanaf. Ik geef ze geen ongelijk meer.

Met leren had het weinig te maken.

Kennis is opgeslagen in schema’s in het langetermijngeheugen. Een eenvoudige definitie van ‘leren’ is het veranderen van die schema’s in het geheugen. Daarvoor is heel veel oefening, herhaling en voordoen nodig. Sindsdien maak ik veel minder mooie sheets en zijn de lessen ook wat ‘saaier’. De grootste verandering zit hem er echter in dat ik fouten van leerlingen ben gaan waarderen om wat ze zijn: een signaal dat kennis en vaardigheden nog niet zijn geautomatiseerd.

De pijnlijke confrontatie met fouten willen leerlingen het liefst vermijden. Het zijn net mensen. Vooral ook omdat we ze van jongs af aan leren dat als je het goed doet de beloning bestaat uit de krul of de sticker. Een fout wordt beloond met een rode streep. Teveel van die strepen moet je vermijden want dan ben je dom of niet zo ‘slim’.

Bedank je leerlingen liever voor het maken van fouten. Moedig het zelfs aan. Ook jou wens ik het toe. Maak dit schooljaar veel fouten, want alleen dan leer je iets.

 


Willem Sonneveld is socioloog en docent Maatschappijleer bij de GSR. Hij nam deel aan Broedplaats010. Voor ROM zet hij zijn gedachten over het Rotterdamse onderwijs op papier.

Deze column verscheen in ROM4, oktober 2019.

Meer columns van Willem

Reacties (1)

  • Eens. Ik zeg de laatste tijd steeds: "bij het niet-snappen begint het leren pas echt". Geef ze de kans om even te verdwalen in het niet-weten. Teveel uitleg kan de eigen interesse doden. Kennis kan een handicap zijn. Dat maakt het vak van docent juist enorm itdagend. Op toutube heb je 'My Favotire No'. Een docent laat alle kinderen een antwoord bedenken op een vraag, en vergelijkt ze dan, samen met de klas. De klas raakt zo vertrouwd met het maken van fouten. Je kunt het ook positiever formuleren: de klas groeit samen naar het juiste antwoord toe. Misschien is dat leerproces wel belangrijker dan dat antwoord.

    10 oktober 2019

Een reactie plaatsen